چاپ کردن این صفحه
یکشنبه, 07 دی 1399 ساعت 14:51

«کریسمس ۲۰۲۰ در بستر تهدیدات کرونا و نگرانی‌های ناشی از جنگ، بحران اقتصادی، تنگدستی و گرسنگی در جهان»

نوشته شده توسط
جهان مسیحیت، زادروز مسیح، جشن موسوم به کریسمس/نوئل را با حال و هوای متفاوت از همیشه جشن می‌گیرد. نگرانی از شیوع سریعتر و گسترده‌تر ویروس کرونا، موجب شده است تا برگزاری این رسم دیرینه در میان مسیحیان، به رویدادی بی‌سابقه و تاریخی تبدیل شود.

گروه‌های دیگری از مسیحیان در نقاط مختلف جهان هم،‌ جشن زادوروز مسیح را با طعم تلخ «جنگ، ناامنی، فقر و گرسنگی» گرامی می‌دارند. در کرانه باختری، در شهر بیت‌لحم، محل تولد پیامبر مسیحیان نیز،‌ کریسمس به شکلی متفاوت از ۲ هزار سال اخیر و بدون حضور همیشگی باورمندان به این مذهب برگزار می‌شود. خانواده‌های مسیحی در بسیاری از کشورهای جهان،‌ به ویژه در کشورهای غربی، در روزهای پایانی سال ۲۰۲۰، برای گرامیداشت زادروز پیامبر خود، این امکان را ندارند تا همانند گذشته گردهم آیند و همانند معمول این روزها را سپری کنند. شیوع ویروس کرونا و لزوم حفظ فاصله اجتماعی و استفاده از ماسک، طعمی متفاوت به جشن‌های پایان سال ۲۰۲۰ بخشیده است. به گفته یک جامعه‌شناس فرانسوی، «در طی چندین دهه از عمرمان، چنین تجربه تاریخی را مشاهده نکرده بودیم». پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هایی که، بطور معمول، در روزهای منتهی به شب و روز کریسمس/نوئل، در حال تهیه مقدمات این جشن بودند، تا فرزندان و نوادگان خود را بر سر یک سفره گردهم‌آورند، در روزهای پایانی سال ۲۰۲۰، یا باید به تنهایی یا با حضور تعداد اندکی از اعضا خانواده این سنت دیرین را به‌جای آورند. همزمان با جشن‌های پایان سال میلادی، در بسیاری از کشورهای اروپایی همچون ایتالیا، بریتانیا، اتریش ... مقررات منع آمد و شد و قرنطینه به اجرا گذارده شده است و بسیاری از خانواده‌ها در قرنطینه جشن میلاد مسیح را به دور از نزدیکان خود برگزار می‌کنند. جوانانی که قصد دارند تا جشن کریسمس/نوئل را به همراه اعضا خانواده برپا داشته و گرامی بدارند، علاوه بر تهیه هدیه‌ برای دیگر افراد خانواده، بدلیل نگرانی از احتمال انتقال ویروس کرونا به دیگر افراد خانواده، طی روزهای منتهی به کریسمس؟نوئل، در برابر آزمایشگاه‌های تشخیص طبی صف کشیدند تا در صورت پاسخ منفی، بدون نگرانی مراسم جشن کریسمس/نوئل را در کنار خانواده‌های خود سپری کنند. بر اساس آمار منابع بهداشتی در فرانسه، از روز جمعه گذشته تاکنون بیش از ۵۰۰ هزار آزمایش «پی‌سی‌آر» و «تست آنتی‌ژنیک» برای تشخیص ابتلا به کووید ۱۹ در این کشور انجام شده است. کریسمس/نوئل ۲۰۲۰، خاطره‌ای که سال‌ها در یادها می‌ماند: پاریسی که بی‌رونق بود در جوامع مسیحی، جشن کریسمس/نوئل، فارغ از اعتقادات مذهبی، دارای جایگاه ویژه‌ای است. مراسم بزرگداشت روز میلاد مسیح،‌ در جوامع و خانواده‌های مسیحی،‌ طی دهه‌های مختلف با شکلی مشترک و بدون تغییر برگزار می‌شد و تفاوت چندانی میان جشن کریسمس/نوئل در سال ۲۰۱۸ با سال ۲۰۰۸ مشاهده نمی‌شد. اما بحران بهداشتی ناشی از ویروس کرونا، چنان بر جهان تاثیر گذارده است، که بدون تردید، تا ده‌ها سال بعد، از برگزاری متفاوتِ جشن‌های پایان سال ۲۰۲۰ صحبت خواهد شد. در کشورهای اروپایی که به شکلی وسیع جشن‌های میلاد مسیح را گرامی می‌دارند، همزمان با نگرانی از گسترش ویروس کرونا، از حال و هوای همیشگی این ایام در خیابان‌ها و کوچه‌ها، با وجود چراغانی‌های ویژه، خبری نیست. اگر سری به خیابان‌های شهر پاریس، پایتخت فرانسه بزنیم، خیابان‌های خلوت، کافه‌ها و رستوران‌های تعطیل، بی‌رونقی در برابر سالن سینما، تئاتر و کنسرت و خلوت بودن بازارها نوئل، شاهدی بر این ادعا است. همه ساله، همزمان با جشن‌های پایان سال میلادی، علاوه بر پرسه زدن فرانسوی‌های در بازارهای نوئل و خیابان‌های پاریس، میلیون‌ها نفر برای بازدید از عروس شهرهای جهان به فرانسه سفر می‌کردند. مراسم نیایش روز میلاد مسیح نیز به شیوه‌ای متفاوت از معمول برگزار می‌شود و به منظور جلوگیری از ازدحام جمعیت در کلیساها در روز کریسمس/نوئل،‌ در بسیاری از مناطق، نمازگزاران باید زمان حضور خود در کلیسا را، پیشاپیش رزرو کنند.

برگزاری غم‌انگیز در جشن میلاد مسیح در خاورمیانه: در حالیکه کشورهای غربی، جشن پیامبر مسیحیان را با شرایط ویژه ناشی از بحران بهداشتی شیوع کرونا سپری می‌کنند، برای مسیحیان خاورمیانه، علاوه بر بحران بهداشتی سال جاری، جنگ و مشکلات ناشی از بی‌خانمان‌شدن و آورگی نیز طعم این روزها را تلختر کرده است. هراس از تهدیدها و ناامنی‌های تروریستی، خشونت‌های مکرر و ادامه جنگ، همچنین بحران‌های شدید اقتصادی، مسیحیان منطقه خاورمیانه، از مصر تا دمشق و از بغداد تا قاهره را در برابر آینده‌ای مبهم قرار داده است. جشن‌ میلاد مسیح نیز در این مناطق آن طعم و بوی دهه‌های پیشین را نداشته و ترس و نگرانی از آینده بر آن سایه افکنده است. بحران‌های سال‌های اخیر، موجب شده است تا مسیحیان خاورمیانه برای نجات آینده خود و فرزندانشان در صدد مهاجرت و ترک سرزمین آبا و اجدادی خود برآیند، آماری که همچنان رو به افزایش است. سایه جنگ و ناامنی، بیش از دو دهه است که بر زندگی مسیحیان در عراق سایه افکنده است. مسیحیان در سوریه نیز پس از جنگ در این کشور، دیگر طعم همیشگی جشن میلاد مسیح را تجربه نکردند. اوضاع در لبنان با وجود جنگ‌های داخلی و ناامنی و بحران اقتصادی، تا یک سال پیش شکلی متفاوت داشت. اما انفجارهای مهیب در بیروت، زندگی مسیحیان در لبنان را نیز با دگرگونی روبرو ساخت. علاوه بر بحران سیاسی و امنیتی،‌ نابسامانی شدید اقتصادی، لبنان را با دشواری‌های بسیار روبرو نموده است. اما به نوشته نشریه فرانسوی‌زبان فیگارو، سونیا، دختر جوان لبنانی ساکن بیروت، بر این باور است که «با وجود تمامی مشکلات، تمامی اعضا خانواده باید همزمان با روز میلاد مسیح گردهم آیند، زیرا بغیر از جشن کریسمس/نوئل، دیگر هیچ راهی برای شادمانی مردمان لبنان باقی نمانده است». درجریان انفجارهای مهیب در بیروت، در تابستان گذشته، دست‌کم ۲۰۰ نفر کشته شده و حدود ۷ هزار تن زخمی شدند. صدها هزار نفر هم خانه و کاشانه خود را در این انفجار ویرانگر از دست دادند. سونیا، از بیروت، در تماسی تلفنی با روزنامه فیگارو، با اشاره به وضعیت کنونی لبنان و بحران ناشی از شیوع ویروس کرونا، گفته است: سال‌های پیش، همزمان با جشن میلاد مسیح، به بار یا رستوران می‌رفتیم و برای کودکان خود هدیه تهیه می‌کردیم.

پیام پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان به مسیحیان در لبنان: در برابر طوفان مقاوم باشید: پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان، در آستانه میلاد مسیح، تمامی شهروندان لبنانی با هر گرایش مذهبی را به «مقاومت در برابر طوفان» فراخوانده و تاکید کرد: امید را هرگز از دست ندهید. رهبر کاتولیک‌های جهان در پیام خود به مناسبت میلاد مسیح به مردم لبنان، یادآور شد: در اولین فرصت، می‌خواهم از کشور شما دیدن نمایم. همچنین، طی یک دهه اخیر، در آستانه میلاد مسیح، سازمان‌های حقوق بشری، ‌نسبت به احتمال افزایش حملات و ناامنی علیه مسیحیان در مناطقی از خاورمیانه، همچون سوریه و عراق، مناطقی از آسیا، مانند پاکستان و هندوستان، همچنین مناطقی در قاره آفریقا، همچون نیجریه ابراز نگرانی کرده و هشدار داده‌اند.

طعم تلخ کریسمس: گرسنگی و فقر: در گوشه‌هایی از جهان مسیحیت، پیروان این مذهب، زادروز پیامبر خود را با وجود «فقر و تنگدستی» گرامی می‌دارند. پاپ فرانسیس، روز پنج‌شنبه ۲۴ دسامبر، در پیام دیگری خطاب به مردم سودان جنوبی، تصریح کرد: با تمام وجود، فشار رنج شما را احساس می‌کنم. دولت سودان جنوبی و نمایندگی‌های سازمان ملل متحد، در گزارش‌های خود در هفته جاری، نسبت به افزایش فقر و گرسنگی در میان حدود ۶۰ درصد از جمعیت سودان جنوبی تا اواسط سال آینده هشدار دادند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، در این گزارش تاکید شده است: در آفریقای جنوبی حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار کودک به دلیل جنگ، از سوءتغذیه شدید رنج می‌برند. رییس دفتر آمار سودان جنوبی نیز گفته است: آخرین ارزیابی گرسنگی در کشور، حاکی از آن است که وضعیت امنیت غذایی و تغذیه نامساعدتر شده است. علاوه بر جنگ، بحران اقتصادی، همه‌گیری ناشی از شیوع ویروس کرونا، موضوعاتی همچون هجوم ملخ‌ها،‌ بحران آب و هوایی و ناکافی بودن کمک‌های بشردوستانه، منجر به جابجایی جمعیت و وجود ناامنی غذایی شده است.

جنگ قره‌باغ و نگرانی از صلح شکننده در آستانه کریسمس: ارامنه در جمهوری ارمنستان و در قره‌باغ هم در ماه‌های اخیر شاهد درگیری و کشاکش میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان بودند. هرچند که صلحی شکننده در روزهای اخیر بر منطقه حاکم شده است اما شکنندگی این وضعیت و هزاران کشته و زخمی ناشی از درگیری اخیر که حدود ۴۰ روز به‌طول انجامید، طعم کریسمس/نوئل را برای پیروان مسیحیت در این منطقه تلخ‌تر کرده است.