07012022جمعه
بروزرسانیچهارشنبه, 13 جون 2018 11:27
چهارشنبه, 04 خرداد 1401 ساعت 08:37

روزنامه لیبراسیون ـ مجازات اعدام در ایران

نوشته شده توسط
روزنامه لیبراسیون, 24 می 2022-گفت و گوی « ساموئل راویل رنیان» با رها بحرینی

(درسون آیدمیر/ خبرگزاری آناتولی, توسط خبرگزاری فرانسه)

بر اساس گزارش عفو بین الملل, ایران پس از چین دومین کشوری است که به اعدام های قانونی متوسل می شود. برای رها بحرینی, پژوهشگر, اعمال مجازات اعدام در چارچوب پرونده های مربوط به مواد مخدر و در مورد افراد زیر سن قانونی نشان دهنده « عدم توجه مطلق» تهران به قوانین بین المللی است.

پس از چین که هیچ رقمی را ارائه نمی کند اما تعداد اعدام های سالیانه آن چندین هزار نفر تخمین زده می شود, ایران در بین کشورهایی که بیشترین مجازات اعدام را دارند در رتبه دوم جای گرفته است. رتبه اسفناکی که این سه شنبه از طرف سازمان عفو بین الملل که گزارش سالیانه اش را در این مورد منتشر کرد, اعطا شد. رها بحرینی, پژوهشگر متخصص ایران در عفو بین الملل می گوید که در سال 2021 حداقل 314 نفر در ایران اعدام شده اند, یعنی 28 درصد بیش از سال 2020. تحولی که به ویژه با گسترش ناگهانی اعدام های متهمان به قاچاق مواد مخدر در ارتباط است.

لیبراسیون: بر اساس گزارش عفو بین الملل 314 نفر در ایران در سال 2021 اعدام شده اند, آیا این داده ها جامع است یا اعدام هایی وجود دارد که از چشم ها پنهان مانده باشد؟

رها بحرینی: بدون تردید رقم واقعی حتی بالاتر است. مقامات ایرانی آماری از اعدام ها ارائه نمی کنند و در برخی مناطق کشور, مناطقی که اقلیت های قومی در آن زندگی می کنند, دسترسی به اطلاعات قابل اطمینان بسیار دشوار است. از این رو گزارش ما رقمی حداقلی را بر اساس پژوهش هایی که با سایر سازمان های حقوق بشری انجام شده, ارائه می کند اما همه اعدام هایی را که سال گذشته در ایران انجام شده ,نشان نمی دهد.

لیبراسیون: چگونه می توان توضیح داد که این همه اعدام در ایران وجود دارد؟

بحرینی: متاسفانه مقامات ایرانی اعمال مجازات اعدام را برای طیف بسیار گسترده ای از جرایم, از جمله جرائم مرتبط با مواد مخدر تداوم می دهند. این کاملا مغایر با قوانین بین المللی برای کشورهایی است که مجازات اعدام را لغو نکرده اند, قوانین یادشده این کشورها را ملزم می کند که مجازات اعدام را فقط برای جدی ترین جنایات ها اعمال کنند. با این حال افزایش اعدام ها در ایران در سال 2021 به طور عمده به دلیل محکومیت های مربوط به جرایم مرتبط با قاچاق مواد مخدر است: در سال گذشته 132 زندانی به این دلیل اعدام شدند ( یعنی 42 درصد از کل اعدام ها) بر خلاف 23 نفر در سال 2020.

افزون بر این, ایران با استناد به اصل اسلامی « قصاص» به اعمال مجازات مرگ در مورد قتل ها ادامه می دهد, شکلی از قانون تالیون[ مقابله به مثل/ تلافی, مترجم] که در آن خانواده های قربانیان می توانند اعدام مظنون را درخواست کنند, هیچ شرایط تخفیف دهنده ای را نمی توان در نظر گرفت. در نتیجه  51 درصد اعدام های ثبت شده در سال گذشته به دلیل قتل بوده است.

لیبراسیون: مقامات ایرانی در سال گذشته قانون قاچاق مواد مخدر را با افزایش مقدار مواد مخدر کشف شده ای که بر اساس آن می توان مجازات اعدام را اعمال کرد, اصلاح کردند, چگونه می توان توضیح داد که اعدام ها همچنان در حال افزایش است؟

بحرینی: از سال 2017 به این سو اگر بیش از پنج کیلو مواد مخدر مثل حشیش یا تریاک یا بیش از دو کیلو هروئین یا کوکائین کشف شود, حکم اعدام می تواند صادر شود. این وحشتناک است که مقامات می توانند بر اساس ملاحظات سرد ریاضی مانند این تصمیم به اعدام افراد بگیرند, و ما در آن زمان درخواست کردیم که مجازات اعدام در ایران به سادگی لغو شود. اما در سال های بعد از تغییر قانون, تعداد اعدام های سالیانه به شدت کاهش یافت, چرا امسال دوباره در حال افزایش است؟ درک آن بسیار دشوار است.شاید تعداد افرادی که با مقدار زیادی مواد مخدر دستگیر شده اند, زیاد باشد که این خود دلیل دیگری بر عدم کارآمدی رویکرد سرکوبگرانه ای است که تهران برای مبارزه با مواد مخدر اتخاذ کرده است. همچنین شاید مقامات ایرانی اجرای بسیاری از اعدام ها را به حالت تعلیق درآورده بودند تا نشان دهند که توسل به اعدام را کاهش داده اند و چهره بسیار مثبت تری به جهان ارایه کنند.

لیبراسیون: مشخصات اجتماعی, قومیتی, سنی و جنسیتی اعدام شدگان چگونه است؟

بحرینی: تاثیر مجازات اعدام بر افرادی که از فقیرترین بخش های جامعه ایران می آیند, مثل اقلیت های افغان یا بلوچ, نامتناسب است. به عنوان مثال در سال 2021 حداقل 19 درصد از قربانیان بلوچ بودند در حالی که آنها فقط 5 درصد از جمعیت ایران را تشکیل می دهند. این نکته, ساختارهای سرکوب اقلیت های قومی را که زیربنای جامعه ایران را تشکیل می دهند, برجسته می کند. به ویژه که مقامات عادت دارند که اعضای اقلیت های قومی را مخفیانه اعدام و از تحویل اجساد آنها به خانواده هایشان خودداری کنند. افزون بر این, تعداد زنان اعدام شده نیز افزایش یافته و از 9 نفر در سال 2020 به 14 نفر در سال 2021 رسیده است. اعدام سه نفر که در زمان ارتکاب اعمالی که به آنها متهم شده اند, زیر 18 سال داشته اند, موضوعی است که نگرانی بسیاری برانگیخته است. این گواهی بر بی اعتنایی مطلق تهران به قوانین بین الملل است که اعدام را در چنین شرایطی قاطعانه ممنوع می کند.

لیبراسیون: آیا مجازات اعدام موضوع یک بحث عمومی در ایران است؟

بحرینی: فعالان بیشتر و بیشتری برای محکوم کردن مجازات اعدام و کمک به افزایش آگاهی عمومی در مورد تاثیر وحشیانه این سیستم بر جامعه ایران بسیج می شوند. اما این فعالان قربانی سرکوب خشونت آمیز هستند. بسیاری از آنها به اتهام توهین به اسلام یا تهدید امنیت کشور دستگیر می شوند. انجام نظرسنجی هایی که امکان اطلاع از وضعیت افکار عمومی در این زمینه را فراهم کند, غیرممکن است, اما نظرسنجی هایی که از خارج کشور صورت گرفته و نیز مطالعه شبکه های اجتماعی نشان می دهد که بخش قابل توجهی از جامعه, مجازات اعدام را رفتاری غیرانسانی می داند که باید لغو شود. اما در حال حاضر, مقامات هیچ تمایلی برای پایان بخشیدن به این سیستم نشان نمی دهند. به نظر می رسد آنها مصمم هستند که وضعیت شرم آور خود را به عنوان دومین کشور در رتبه بندی کشورهایی که بیشترین مجازات اعدام را دارند, حفظ کنند.

ضد فتوا

فعالیت انجمن‌های پوششی وزارت اطلاعات در آلمان